محمد رضا واليزاده معجزى

521

تاريخ لرستان ( روزگار قاجار ) ( فارسى )

علت اين‌كه سالار الدوله راه مغرب را انتخاب كرد براى اين بود كه وى با خوانين لرستان ( پيشكوه و پشتكوه ) قرابت سببى داشت و يكى دو همسر وى از دختران خوانين لر بودند . دولت مركزى آن‌روز فاقد وسايل بود . پول كافى در خزانه پيدا نمىشد و نيروى منظمى براى دفاع آماده نبود . اما در عوض آزادىخواهان واقعى و نمايندگان مجلس شوراى ملى از هر جهت فداكارى مىكردند كه رژيم استبدادى تجديد نشود و از ابتدا مجلس شوراى ملى قانونى در تاريخ چهارم شعبان 1329 تصويب كرد كه هركس محمد على ميرزا را زنده و يا كشته تحويل مليون بدهد ، صدهزار تومان جايزه مىگيرد و هركسى سالار الدوله و يا شعاع السلطنه را تسليم كند بيست و پنج هزار تومان دريافت دارد و مستر شوستر امريكايى خزانه‌دار آن موقع پرداخت اين مبلغ را تضمين كرد و پس از اين اقدام عده‌اى سوار بختيارى و ژاندارم و مجاهدين ارمنى و مسلمان به سركردگى يفرم و خوانين بختيارى براى جلوگيرى از پيشرفت محمد على ميرزا شتافته و در حوالى گرمسار طليعه سپاهيان تركمن محمد على ميرزا را شكست دادند و ارشد الدوله فرمانده آنان را دستگير ساخته ، همان‌جا كشتند و جسدش را در تهران در ميدان توپخانه به معرض نمايش گذاشتند . محمد على ميرزا پس از اطلاع ازين جريان از ايران به روسيه بازگشت . و اما سالار الدوله بدون اين‌كه از شكست برادر بهراسد وارد كرمانشاه شد و از آنجا به كردستان و اطراف رفت و تلگرافهايى به هيئت دولت و مجلس نموده خود را شاه خواند مرحوم ميرزا حسين خان مخابر الملك عموى آقاى جواهر الكلام كه آن موقع رئيس تلگراف كردستان بود ، به مشاراليه گفته است كه سالار الدوله را آن روزها ديده كه روى كلاه خود جيقه مىزد و مبالغى پول طلا و نقره به اسم خود سكه زده بود كه روى آن سكه‌ها اين عبارت ديده مىشد : سكه بر زر مىزند سالار دين * ياورش باشد امير المؤمنين ( السلطان ابو الفتح شاه قاجار ) سالار الدوله پس از تسخير كرمانشاه و كردستان به همدان آمد و در آنجا سواران بختيارى را كه براى جلوگيرى او آمده بودند ، شكست داد « 1 » و از راه قم و ساوه به تهران عزيمت كرد دولت مركزى با زحمت زياد دوهزار سوار مسلح فراهم كرده به سركردگى سردار جنگ و سردار بهادر و يفرم به مقابله سالار الدوله فرستاد . سالار الدوله در آن هنگام ششهزار سوار همراه داشت و چندين عراده توپ از كردستان و كرمانشاه با خود آورده بود . طرفين در قريه باغشاه ميان قم و

--> ( 1 ) . جنگ سالار الدوله و بختياريان در دولت‌آباد ملاير اتفاق افتاده است .